Kalça Artroskopisi

Kalça eklemi, “top ve yuva” (femur başı ve asetabulum) mekanizmasıyla çalışan bir yapıdır. Kalça sıkışması, bu top ve yuva yapısındaki kemiklerin gelişimsel veya sonradan oluşan nedenlerle birbirine tam uyum sağlayamaması durumudur. Eklem hareketleri sırasında bu kemiklerin birbirine anormal şekilde sürtünmesi veya çarpması sonucunda; eklemi koruyan kıkırdak dokusu ve yuvayı çevreleyen “labrum” adı verilen kıkırdak halkası zamanla ezilir, zedelenir veya yırtılır.

(Sıkışma Tipleri) Kalça sıkışması anatomik olarak üç farklı mekanizmayla ortaya çıkabilir:

Cam (Tümsek) Tipi Sıkışma: Uyluk kemiğinin (femur) baş kısmı tam yuvarlak olmalıken, boyunla birleştiği noktada fazladan bir kemik çıkıntısı (tümsek) oluşur. Bacak hareket ettikçe bu çıkıntı yuvaya (asetabulum) çarparak kıkırdağı aşındırır. Genellikle genç ve aktif erkeklerde daha sık görülür.

Pincer (Kerpeten) Tipi Sıkışma: Bu durumda sorun yuva kısmındadır (asetabulum). Yuva, femur başını olması gerekenden daha fazla sarar ve kenarları dışa doğru uzar. Bacak büküldüğünde uyluk kemiği boynu, yuvanın kenarlarına çarpar. Bu tip sıkışma genellikle orta yaşlı kadınlarda görülür.

Karma (Mikst) Tip: Hem Cam hem de Pincer tipi bozuklukların aynı anda bulunmasıdır. Kalça sıkışması vakalarının çok büyük bir kısmı bu karma tiptedir.

Belirtileri Nelerdir?

Özellikle kasık bölgesinde derin, sızlayıcı veya batıcı tarzda ağrı.

Uzun süre oturma, arabadan inme veya çömelip kalkma gibi hareketlerde ağrının şiddetlenmesi.

Kalça ekleminde hareket kısıtlılığı ve sertlik.

Hareket sırasında kalçadan “klik” sesi gelmesi veya takılma hissi (özellikle labrum yırtığı eşlik ediyorsa).

Cerrahi Tedavi: Kalça Artroskopisi İstirahat, fizik tedavi ve ilaç kullanımı gibi konservatif yöntemlerin yetersiz kaldığı, ağrının hastanın yaşam kalitesini düşürdüğü ve eklemde yapısal hasarın (labrum yırtığı, kıkırdak aşınması) başladığı durumlarda cerrahi tedavi kaçınılmazdır. Günümüzde bu sorunun altın standart tedavisi Kalça Artroskopisi‘dir.

Kalça artroskopisi, kalça çevresine açılan yaklaşık 1-1.5 santimetrelik 2 veya 3 küçük delikten (portal) kamera ve mikro cerrahi aletler yerleştirilerek yapılan “kapalı” bir ameliyat yöntemidir.

Artroskopik Cerrahi Sırasında Neler Yapılır?

Kemik Şekillendirme (Osteoplasti): Sıkışmaya neden olan temel anatomik sorun çözülür. Özel motorlu tıraşlayıcı aletler (shaver ve burr) kullanılarak uyluk kemiğindeki tümsekler (Cam lezyonu) veya yuva kenarındaki kemik taşkınlıkları (Pincer lezyonu) tıraşlanır. Eklemin yeniden tam uyumlu ve sürtünmesiz hareket edebileceği normal küresel yapıya kavuşması sağlanır.

Labrum Onarımı: Sıkışma nedeniyle yuva kenarındaki “labrum” dokusu yırtılmışsa, özel dikişler ve kemik çapaları (anchor) yardımıyla bu doku orijinal yerine dikilerek onarılır. Doku kurtarılamayacak kadar yıpranmışsa, hasarlı kısım temizlenir (debridman).

Kıkırdak Müdahalesi: Eklem yüzeyindeki kıkırdak dokusunda aşınma veya kopma varsa, hasarlı bölgeler temizlenir ve kıkırdak onarımını teşvik edici (mikrokırık gibi) işlemler uygulanabilir.

Artroskopik Tedavinin Avantajları Bu cerrahi yaklaşım sayesinde sadece o anki ağrılar dindirilmekle kalmaz; kalça mekaniği düzeltildiği için eklemin ilerleyen yaşlarda kireçlenmesi (kalça artrozu) ve protez ihtiyacı doğurması riski de ciddi oranda engellenmiş olur. Kapalı bir yöntem olduğu için kas ve doku hasarı minimumdur, bu da hastanın açık ameliyatlara kıyasla çok daha hızlı, daha az ağrılı ve konforlu bir rehabilitasyon süreci geçirmesini sağlar.