{"id":22559,"date":"2026-03-05T10:13:16","date_gmt":"2026-03-05T07:13:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.drfatihvolkantercan.com\/?p=22559"},"modified":"2026-03-05T10:13:16","modified_gmt":"2026-03-05T07:13:16","slug":"kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi\/","title":{"rendered":"K\u0131r\u0131k ve \u00c7\u0131k\u0131klarda \u0130lk M\u00fcdahale Rehberi"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"3\"><span style=\"color: #000000;\">\u0130nsan iskelet sistemi, mekanik bir m\u00fckemmellikle tasarlanm\u0131\u015f olsa da, beklenmedik kazalar, d\u00fc\u015fmeler veya sportif travmalar bu yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozabilir. Ortopedi ve Travmatoloji prati\u011finde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan acil durumlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen k\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klar, do\u011fru m\u00fcdahale edilmedi\u011finde kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131klara yol a\u00e7abilecek potansiyele sahiptir. <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"348\">Op. Dr. Fatih Volkan Tercan<\/b> olarak vurgulamak gerekir ki; travma an\u0131 ile hastaneye ula\u015f\u0131lan s\u00fcre aras\u0131ndaki o kritik dilimde yap\u0131lan do\u011fru dokunu\u015flar, tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 %50 oran\u0131nda etkilemektedir.<\/span><\/p>\n<h2 data-path-to-node=\"4\"><a href=\"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi\/\"><span style=\"color: #000000;\">K\u0131r\u0131k veya \u00c7\u0131k\u0131k Oldu\u011fu Nas\u0131l Anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/span><\/a><\/h2>\n<p data-path-to-node=\"5\"><span style=\"color: #000000;\">Travma sonras\u0131 ya\u015fanan her ac\u0131, kemi\u011fin k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya eklemin yerinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; ancak baz\u0131 spesifik belirtiler alarm zillerinin \u00e7almas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterir. <b data-path-to-node=\"5\" data-index-in-node=\"175\">K\u0131r\u0131k veya \u00e7\u0131k\u0131k oldu\u011fu nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/b> sorusunun yan\u0131t\u0131 \u015fu klinik g\u00f6zlemlerde sakl\u0131d\u0131r:<\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"6\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,0,0\"><span style=\"color: #000000;\"><b data-path-to-node=\"6,0,0\" data-index-in-node=\"0\">\u015eekil Bozuklu\u011fu (Deformite):<\/b> Uzuvda normal olmayan bir e\u011frilik, k\u0131sal\u0131k veya eklem b\u00f6lgesinde belirgin bir \u015fi\u015fkinlik varsa bu durum ciddi bir hasar\u0131n habercisidir.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,1,0\"><span style=\"color: #000000;\"><b data-path-to-node=\"6,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Anormal Hareket ve Ses:<\/b> Kemi\u011fin normalde hareket etmemesi gereken bir noktas\u0131nda hareket g\u00f6zlenmesi veya hareket s\u0131ras\u0131nda s\u00fcrt\u00fcnme sesi (krepitasyon) duyulmas\u0131.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,2,0\"><span style=\"color: #000000;\"><b data-path-to-node=\"6,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Hassasiyet ve \u00d6dem:<\/b> Hasarl\u0131 b\u00f6lgeye dokunuldu\u011funda hissedilen \u015fiddetli ac\u0131 ve h\u0131zla geli\u015fen morarma\/\u015fi\u015flik.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"6,3,0\"><span style=\"color: #000000;\"><b data-path-to-node=\"6,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Fonksiyon Kayb\u0131:<\/b> Ki\u015finin ilgili uzvunu hi\u00e7 hareket ettirememesi veya \u00fczerine y\u00fck bindirememesi.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2 data-path-to-node=\"7\"><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi\/\">K\u0131r\u0131kta \u0130lk M\u00fcdahale<\/a>: &#8220;Sabitle ve Koru&#8221;<\/span><\/h2>\n<p data-path-to-node=\"8\"><span style=\"color: #000000;\">Bir kemik k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7evresindeki kaslar kas\u0131larak k\u0131r\u0131k u\u00e7lar\u0131n\u0131 birbirine do\u011fru \u00e7eker. Bu durum hem a\u011fr\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r hem de keskin kemik u\u00e7lar\u0131n\u0131n damar ve sinirlere zarar vermesine neden olur. <b data-path-to-node=\"8\" data-index-in-node=\"197\">K\u0131r\u0131kta ilk m\u00fcdahale<\/b> prensibi &#8220;yerinde sabitleme&#8221; \u00fczerine kuruludur.<\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"9\"><span style=\"color: #000000;\">M\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda hasta asla gereksiz yere hareket ettirilmemelidir. E\u011fer k\u0131r\u0131k kolda ise bir ask\u0131 yard\u0131m\u0131yla, bacakta ise tahta, karton veya rulo yap\u0131lm\u0131\u015f gazete gibi sert materyallerle (atel) bir \u00fcst ve bir alt eklemi de i\u00e7ine alacak \u015fekilde sabitlenmelidir. K\u0131r\u0131k b\u00f6lgeye buz uygulamas\u0131 yapmak, hem a\u011fr\u0131y\u0131 hafifletir hem de i\u00e7 kanamay\u0131 ve \u00f6demi s\u0131n\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"10\"><a href=\"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi\/\"><span style=\"color: #000000;\">K\u0131r\u0131kta Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/span><\/a><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"11\"><span style=\"color: #000000;\">M\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lan hatalar, cerrahi s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131rabilir. <b data-path-to-node=\"11\" data-index-in-node=\"68\">K\u0131r\u0131kta dikkat edilmesi gerekenler<\/b> listesinin ba\u015f\u0131nda, k\u0131r\u0131k kemi\u011fi asla &#8220;yerine oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fmamak&#8221; gelir. Bu hamle, kapal\u0131 bir k\u0131r\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k k\u0131r\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir veya hayati bir damar\u0131 kesebilir. Ayr\u0131ca:<\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"12\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,0,0\"><span style=\"color: #000000;\">A\u00e7\u0131k bir k\u0131r\u0131k (kemik d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa) varsa, b\u00f6lge temiz bir bezle \u00f6rt\u00fclmeli ancak kemik i\u00e7eri itilmemelidir.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"12,1,0\"><span style=\"color: #000000;\">Hastaya a\u011f\u0131zdan hi\u00e7bir yiyecek veya i\u00e7ecek verilmemelidir; zira acil bir ameliyat gerekirse anestezi i\u00e7in mide bo\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-path-to-node=\"13\"><span style=\"color: #000000;\">Hangi K\u0131r\u0131klar Tehlikelidir?<\/span><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"14\"><span style=\"color: #000000;\">T\u0131bbi a\u00e7\u0131dan her k\u0131r\u0131k ciddidir ancak <b data-path-to-node=\"14\" data-index-in-node=\"38\">hangi k\u0131r\u0131klar tehlikelidir?<\/b> denildi\u011finde baz\u0131lar\u0131 \u00f6ncelik kazan\u0131r. \u00d6zellikle a\u00e7\u0131k k\u0131r\u0131klar, enfeksiyon riski nedeniyle acil m\u00fcdahale gerektirir. Kal\u00e7a k\u0131r\u0131klar\u0131, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 pop\u00fclasyonda y\u00fcksek mortalite riski ta\u015f\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, omurga k\u0131r\u0131klar\u0131 (fel\u00e7 riski) ve le\u011fen kemi\u011fi (pelvis) k\u0131r\u0131klar\u0131 (i\u00e7 organ ve b\u00fcy\u00fck damar yaralanmas\u0131 riski) hayati tehlike arz eden, multidisipliner yakla\u015f\u0131m gerektiren travmalard\u0131r.<\/span><\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"15\"><span style=\"color: #000000;\"><a href=\"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/kirik-ve-cikiklarda-ilk-mudahale-rehberi\/\">\u00c7\u0131k\u0131kta \u0130lk M\u00fcdahale<\/a> ve Dikkat Edilmesi Gerekenler<\/span><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"16\"><span style=\"color: #000000;\">\u00c7\u0131k\u0131k, bir eklemi olu\u015fturan kemik y\u00fczeylerinin birbirinden tamamen ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. Genellikle omuz, parmak ve dirseklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <b data-path-to-node=\"16\" data-index-in-node=\"129\">\u00c7\u0131k\u0131kta ilk m\u00fcdahale<\/b>, k\u0131r\u0131kla benzerlik g\u00f6sterir: Eklemi o anki pozisyonunda sabitlemek ve buz uygulamak.<\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"17\"><span style=\"color: #000000;\"><b data-path-to-node=\"17\" data-index-in-node=\"0\">\u00c7\u0131k\u0131kta dikkat edilmesi gerekenler<\/b> noktas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck uyar\u0131 \u015fudur: \u00c7\u0131k\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u00e7ekerek&#8221; yerine oturtmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, eklem ba\u011flar\u0131n\u0131n kopmas\u0131na veya eklem kaps\u00fcl\u00fcn\u00fcn y\u0131rt\u0131lmas\u0131na neden olabilir. Profesyonel bir yard\u0131m almadan yap\u0131lan her manevra, omuz gibi karma\u015f\u0131k eklemlerde &#8220;habit\u00fcel&#8221; yani tekrarlayan \u00e7\u0131k\u0131klara zemin haz\u0131rlar.<\/span><\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"18\"><span style=\"color: #000000;\">Hangi \u00c7\u0131k\u0131klar Tehlikelidir?<\/span><\/h3>\n<p data-path-to-node=\"19\"><span style=\"color: #000000;\">Genellikle \u00e7\u0131k\u0131klar hayati risk olu\u015fturmasa da baz\u0131 istisnalar mevcuttur. <b data-path-to-node=\"19\" data-index-in-node=\"74\">Hangi \u00e7\u0131k\u0131klar tehlikelidir?<\/b> sorusunun cevab\u0131, beraberinde damar-sinir hasar\u0131 getiren vakalard\u0131r. \u00d6rne\u011fin diz \u00e7\u0131k\u0131\u011f\u0131 (patella de\u011fil, femur-tibia eklemi), arkas\u0131ndaki ana atardamar\u0131n (popliteal arter) kopmas\u0131na neden olabilir ve bu durum saatler i\u00e7inde baca\u011f\u0131n kaybedilmesine yol a\u00e7abilir. Kal\u00e7a \u00e7\u0131k\u0131klar\u0131 da, kal\u00e7a ba\u015f\u0131n\u0131n kanlanmas\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 (avask\u00fcler nekroz) riski nedeniyle t\u0131bbi aciller grubuna girer.<\/span><\/p>\n<h4 data-path-to-node=\"20\"><span style=\"color: #000000;\">Uzman Yakla\u015f\u0131m\u0131 ve Sonu\u00e7<\/span><\/h4>\n<p data-path-to-node=\"21\"><span style=\"color: #000000;\">K\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klarda nihai \u00e7\u00f6z\u00fcm, radyolojik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme sonras\u0131 <b data-path-to-node=\"21\" data-index-in-node=\"64\">Op. Dr. Fatih Volkan Tercan<\/b> taraf\u0131ndan planlanacak cerrahi veya konservatif (al\u00e7\u0131, atel) tedavidir. Erken d\u00f6nemde yap\u0131lan do\u011fru ilk yard\u0131m, cerrah\u0131n i\u015fini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi hastan\u0131n rehabilitasyon s\u00fcrecini de haftalarca k\u0131saltabilir. Unutmay\u0131n; travma an\u0131nda s\u00fckuneti korumak ve t\u0131bbi yard\u0131ma ula\u015fana kadar hasarl\u0131 b\u00f6lgeyi stabilize etmek, en etkili ila\u00e7t\u0131r.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsan iskelet sistemi, mekanik bir m\u00fckemmellikle tasarlanm\u0131\u015f olsa da, beklenmedik kazalar, d\u00fc\u015fmeler veya sportif travmalar bu yap\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bozabilir. Ortopedi ve Travmatoloji prati\u011finde en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan acil durumlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen k\u0131r\u0131k ve \u00e7\u0131k\u0131klar, do\u011fru m\u00fcdahale edilmedi\u011finde kal\u0131c\u0131 sakatl\u0131klara yol a\u00e7abilecek potansiyele sahiptir. Op. Dr. Fatih Volkan Tercan olarak vurgulamak gerekir ki; travma an\u0131 ile hastaneye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":22562,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[534,535,536,537,538,539,540,541,542,543,544,545,546],"class_list":["post-22559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-cikiklarda-ilk-yardi","tag-cikiklarda-yapilmasi-gereken-ilk-yardim-uygulamasi-nedir","tag-cikikta-ilk-mudahale-ve-dikkat-edilmesi-gerekenler","tag-hangi-cikiklar-tehlikelidir","tag-hangi-kiriklar-tehlikelidir","tag-kirik-cikik-ezilme-durumlarinda-ilk-yardim-nasil-yapilir","tag-kirik-cikik-ve-burkulmalarda-ilk-yardim","tag-kirik-ilk-yardi","tag-kirik-nedir","tag-kirik-veya-cikik-oldugu-nasil-anlasilir","tag-kiriklarda-ilk-mudahale-nasil-yapilir","tag-kirikta-dikkat-edilmesi-gerekenler","tag-kirikta-ilk-mudahale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22559\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tugysoft.com.tr\/fvtercan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}